Ön Sayfa yazıları gösteriliyor. (Çok tutulanları ya da tüm yazıları göster)
YÖRÜKLER
Orta Asya’dan Anadolu’ya gelen ve hayvanlarla göçebe olarak yaşayan Türklerdir. Yörüklerin yaşam tarzında hayvanlar büyük yer tutar. Uzun zaman yerleşik hayata geçmemiş, yazın yaylalara, kışın ılık sahillere göçmüşlerdir. Evleri keçi kılından yaptıkları kara çadırdır. Orta Asya’dan gelip erken yerleşik düzene geçenlere Türkmen denmiştir. Anadolu’nun hemen her yerinde bulunmalarına karşılık; Osmanlı Devleti’nin kuruluş yeri olan Bilecik-Söğüt, Ege bölgesi ve Akdeniz Toroslar’da yoğun yaşamışlardır. Zamanımızda yerleşik olmayan Yörükler yok denecek kadar azdır. Kara keçili yörükleri, kızıl keçili yörükleri, tekeli yörükleri gibi bir çok isim almışlardır. Obalar halinde oradan oraya göçmüşlerdir. Kültürlerini uzun süre korumuşlardır. Yabancıdan kız alamamış, yabancıya kız vermemişlerdir. Zamanımızda bu da değişmiş, çevreyle kaynaşmışlardır.
Yörükler, hayvancılıkla geçinmişlerdir. Çobanlık yaparlar. Yörük çobanı doğayla bağ kurar. Çoban ile otlattığı sürüler arasında kuvvetli bir bağ vardır. Bu bağ; kimi zaman tatlı bir bakış, kimi zaman candan bir okşama, kimi zaman bir avuç taze yemdir. Kimi zaman da içli bir kaval sesidir. Çoban, sevgisini, üzüntüsünü, yalvarışını kavalıyla sürüsüne anlatır.
Hayvanların yününden ihtiyaçlarını karşılarlar. Başta kara çadır, kilim, halı, heybe, çorap ve çanta dokumuşlar, dokumada bir sanat oluşturmuşlardır. Desen desen, nakış nakış işlemişlerdir yaşayışlarını, sevinçlerini, üzüntülerini, sevdalarını… Çeşitli bitkilerden renk renk kök boyalar elde etmişlerdir. Dokuma tezgaları (ıstar) portatif olup, her yere taşınabilmektedir. Yünden, genellikle doğal renklerle dövme olarak keçeler yaparlar. Desenler, geometrik şekillerden oluşur.
Geçim kaynakları hayvancılık olduğundan, her şeyi değerlendirmişlerdir. Hayvan derisinden yaptıkları yayıkta (tuluk) tereyağı çıkarmışlardır. Yayık ayranı lezzeti doyumsuzdur. Peynir, lor, çökelek gibi süt ürünlerini, yine hayvan derilerinden yaptıkları tulumlarda (dağarcık) saklamış ve pazarlamışlardır.
Yörük geleneklerinde oyun ve eğlencenin yeri önemlidir. Kaval ve sipsi gibi çalgılarla oyun ve türkülerini sergilerler. Deflerle (delbek) doğaçlama türküler eşliğinde oyunlarını sergilerler. Bu oyunlarda şaman geleneklerinin izlerini görürsünüz.
Doğayı iyi bir şekilde tanıyıp bilgileri kullanmakta becerikli olmuşlardır. Çiğ damlalarından yoğurt mayalayabilmişlerdir. (damızlık) Anasını emmiş ama çok taze ölmüş kuzu ve oğlak kursağından aldıkları madde ile peynir mayalamışlardır.
Bazı gelenek görenek ve inanışları:
Ay avla (etrafı çevrili) yaparsa, havanın bozulacağını söylerler.
Kır kısrak dedikleri bir kuş öterse havanın kışlayacağına inanırlar.
Gün dönümü (21 haziran) hayvanlarını güneş az alan yerlere (kuz) götürürler.
Nazar değer diye yoğurdun üstüne çörek otu serperler.
Nazar değer diye, akrabalardan başkasına damızlık vermezler.
Yoğurt suyu ile hamur mayalayıp ekmek yaparlar.
Yaşama ortamında yörükleri görmek neredeyse olanaksızlaşmıştır. Yerleşik düzendelerdir artık. Ancak; bir açık hava Yörük müzesi olan Antalya- Kemer’de Yörük Parkı’nı görme şansınız varsa, size öneririm. Orman Mühendisi Kutsal İyicil derlemeleri sergilenmektedir.
Ahkâmlar
saglık bakanlıgı keneler ıçin kirmızı karıncalari coğaltmak yönünde harekete gecmiş dünyanin dengesiyle oynaya oynaya bakalim neler gelecek basımıza daha yörükler de kalmadi sanırım artik tam emin degilim ama sadece bizim buralarda gordüklerim yani diyarbakir ve cevresınde onlarında cogu yerlesik hayata gecis yapmak zorunda bırakilmıslar ama turkiyenin geneli hakkinda bilgim yok
Yörükleri obalar da yaşayan halk olarak bilirdim. Bu kadar ilginç yaşamları olabileceklerini hiç düşünmemiştim, anlatılanlar çok ilginç...
Yorukler simdi tekno Toruk oldular; uluslarasi goc ediyorlar; beygirlerin yerini ucak aldi; dokuma tezgahi da IBM Thinkpad T61 oldu. :-D
Yorukler anadolu'nun en eski milleti olarak biliniyor; kokleri Kafkasya, Transoxania, Orta Asya- Turkmen karisimi dense de etnik Lidyalilar olarak da biliniyorlar. Ege ve Akdeniz (Antalya, Mersin, Adana) civari Yoruk-Tahtaci koyleri merkezidir, Anadolu'nun en eski hippie'leri olarak tum Anadolu'yu karis karis gezen ve vatanini onlar kadar seven baska millet yok bu memlekette. Karakacan Yorukleri ve Sarakatsani de Yunanistan'da yasayan en eski milletlerdendir. Onlarin Yunanistan da varligi Osmanli oncesine aittir.
YÖRÜK ALİ TÜRKÜSÜ
Şu Dalama'dan geçtin mi,
Soğuk da sular içtin mi
Efelerin içinde içinden
Yörük de Ali'yi seçtin mi?
Hey gidinin efesi, efesi
Efelerin efesi
Şu Dalama'nın çeşmesi
Ne hoş olur içmesi
Yörük de Ali'yi sorarsan
Efelerin seçmesi
Hey gidinin efesi efesi
Efelerin efesi
Cepkenimin kolları
Parıldıyor pulları
Yörük de Ali geliyor
Açıl Aydın yolları
Hey gidinin efesi efesi
Efelerin efesi
Tahtacı yörükleri dedikleri, bir kısım yörükler orman işiyle uğraştıklarından, onlara verilmiş bir ismdir.
Pbk, özellikle ege'de, birçok efe yörüktür. Kurtuluş savaşında milis kuvvet olarak hizmet vermişlerdir. Yörük Ali de bunlardan biri. çok sevdiğim bir türkü. Teşekkür ederim.
bir kaç yıl önce alanyadaki yörük çadırlarında yediğim gözlemelerin tadı hala damağımda. o lezzeti başka hiçbir gözlemecide bulamadım:)
Doğada ne buldularsa onlarla beslenme yoluna gitmişler yörükler. Zaman almayan, kolay olan gözleme de yörüklerin becerikli olduğu uğraş... Doğadan toplanan otlarla yapılan gözlemenin lezeti bir başkadır.
orta asya'dan gelenler kimlerdi?
bir orta asya geyiği dönüyor ama, hadi hayırlısı. sakın ezbverci eğitimin sonucu olmasın bunlar.
yörüklerle ilgili olarak da açıkcası kavram karmaşası olduğuna inanıyorum. çünkü göçer olan bir sürü gruplar var, o dönem için. yerleştikleri bölge itibariyle mi acaba yörük ismini almışlar? yürüyen türk tezi bana çok gerçekci gelmiyor.
velhasıl google dışında detaylı bilgim olmadığından maalesef katkı da sunamıyorum.
Göçler olayını geniş düşünmek gerek. hemen bir anda , kalkın gidiyoruz deyip toplanıp az zaman sonra gelinmemiştir Anadolu'ya. Yıllar yıllar sürmüş olay. tabiki önceden gelenler daha önce yurt edinerek yerleşik yaşama geçmişlerdir. Bazı obalar da uzun süre yerleşik yaşama geçmemişler. Çok az da olsa hala o yaşamı ve geleneği yaşayanlar vardır.
Nevdalist ;
Sana, güzel bir ''yörük dügünü'' yapıp, adetleri canlandıralım..
Bir yerde gözüme ilişmişti..
''Düğüne davetli olanların keçi getirmeleri adettir.''
Herbirimiz, bir Keçi kapıp gelsek, yaşadın yani..
@pbk, her davetli bir keçi getirirse o düğünü düşmek istemiyorum.. keçilerin düğün sonrası akibeti ne oluyor ?
Sen hiç yaylaya çıktın mı Akoni, koyunları, inekleri köpekler eşliğinde götürdün mü..
Ben bayan bir çobana eşlik ettim, süper, her biri bir yana dağılıyor, sen onları çekip yola koyuyorsun yine.. Çok uğraştım ama başardım :)
Bir taraftan köyün deresi akıyor serin serin ayakkabını çıkarıp yürüyorsun , o sıcakta ayakların buz tutuyor.. Buz dedim de, buzağı doğarken sığırın kafasını okşuyorsun, kulağına ''ha gayret canım'' diyorsun, kendi yavrun gibi benimsiyorsun onları..
Diğer taraftan yol kenarlarındaki böğürtlenleri yiyorsun,
Sonra da gelip Starbucks ta kahve içiyorsun, off ya olacak iş mi..bu ne suni hayat ..
@pbk, yaylaya hiç çıkmadım öyle bir şansım olmadı. ama o kadar iştahlı anlatın ki hayatımda büyük bir kayıp olarak gördüm..
Sen bu yaylaları yavrum yaylayamazsın
Derindir dereleri boylayamazsın
Hoy ellerin kınalıdır oynayamazsın
İnan olursa eğer gelirse paracık verirse
O zaman kaptan keyifler tamam
Hamura başa isya iskotagaynalar suya
Reis dümene kalkın tayfalar
İndik Batum'a da geldik Rize'ye
Rinna rina na ah rinna rina na
Üç güzel gidiyor yavrum Batum kenarı
Ayağına giymiş yavrum mesti çorabı
Yoktur gavurun kızının da dini imanı
İnan olursa eğer gelirse paracık verirse
O zaman kaptan keyifler tamam
Hamura başa isya iskotagaynalar suya
Reis dümene kalkın tayfalar
İndik Batum'a da geldik Rize'ye
Rinna rina na ah rinna rina na
Cemile Cevhe
buzağı doğunca, annenin yavrusunu yalaması çok hoşş.. hiç bıkmadan dakikalarca yalıyor..Bunca olaya tanık olan birisi onu da görmüştür @kop, hem bunda ne var doğal, içgüdüsel olaylar değil mi? oooo şiir de pek alâ
bişey var demedik yaw, gördün mü dedik, bence doğadaki en harika çifteleşmedir, gördüm ordan biliyom...
Konuyu dağıtmayalım da Cop, arkadaşa ayıp olmasın..
pillibebekkuyuda DİYOR Kİ, (28 Mayıs 2008 11:55)Nevdalist ;
Sana, güzel bir ''yörük dügünü'' yapıp, adetleri canlandıralım..
olay burda daalmış bana çamır atmayın,
Geldi yine davetsiz misafir, hay, laf anlamaz.
Kapıdan kovsan bacadan girer.
Gel sen de çitle..Çekirdekçi takımı..
İyisi mi görmeden geç..
Kop olur mu, yorumcu burda, ''Düğüne keçi getirmekle'' bir adetten bahsediğ..
Böyle anlatıldığında akılda kalıcı olur..
bende yörüklerin atları varya, onların çiftleşmesinden bahsediyorum, böyle örneklerle daha akılda kalıcı olur...
At belirleyici bir özellik değil ama özellikle ''yörük düğünü''nde keçi getirmek onlara özgü bir durum.. Bu yüzden..
teacher07 DİYOR Kİ, (28 Mayıs 2008 08:08)
At önemli yer tutar yörük yaşamında.
yazar senle aynı fikirde deil ama...
Soytarı adındır..Küfürbaz..
Sen kendi diline mukayet ol önce..
At, avrat. silah, demişler..
Zaten özümüzde var..''Keçi'' dememişler ama..
ne alakası var kop la.
tucay ozkanı sarıyerde bızı kandırıdn dıye dövmüşler.
gunun en gizli haberıydı. kop la alaksız bişi.
işi gucu bırakıp şu haıfıfte geyık yapmaya bayılıyorum :)))
iş guç onemli değil :) haıfe yorum yapmak daha onemlı :)
Bak Sahınden;
Bana Herkesin içinde orospu ve fahişe dedin..Belli ki burada yazmak istiyorsun ama hala küstahlığına devam ediyorsun..Biraz insan ol ve Asılsız yazdığın o kelimeler için özür dile benden..Üzüntüm hafifler belki..
Sonra da ne yaparsan yap..
Evet, 30 unu geçmiş bir adama insanlık dersi vermeyi ben de kendime yakıştırmıyorum, doğrusu..
@@@teacher
At önemli yer tutar yörük yaşamında.
at değil o katır at nasıl yürüsün dağda taşta hocam hocam lütfen mantık
at değil o katır at nasıl yürüsün dağda taşta hocam hocam lütfen mantık
niye yürümesin ya, aslanlar gibi yürür hem de
@Krolock, ne farkeder ki. ha eşek, ha at ikisinin bileşimi değil mi?
( katır) eşek ve atın birleşmesinden ortaya çıkan,üreme yetisine sahip olmayan hayvancağız..
herkesin içinde demeyip özelden yazsaydı makul mu bulacaktın yane, cık cık cık hiç yakıştıramadım:)
sahinden herkesin içinde özür dile pbk dan..sonra da özelden ne istersen onu yaz, sonra ortalık karışıyo yaa
kop senin için küfür literatürü yazısı yazcem
Onu tanıyan biri olsaydım ve yüzüme söyleseydi
ebesini ..... dim..
Kelebek hoşuna gittiyse, sana da desin..
kopanisti DİYOR Kİ, (28 Mayıs 2008 14:26)
akoni, katır oluşması için eşek ve atın hangisi erkek hangisi dişi olmalıdır...hayat suda başladı salus per aquam
yanii.. ne farkeder ki dişi eşek veya at olsa. Sonuçta her iki cinsin birleşimi.. ama bakıyım öğrene bilirsem açıklarım
ona söyle pbk, bana denmesi seni rahatlatacaksa sakıncası yok, hatır için çiğ tavuk yerim ben be
kopanisti DİYOR Kİ, (28 Mayıs 2008 14:26)
akoni, katır oluşması için eşek ve atın hangisi erkek hangisi dişi olmalıdır...hayat suda başladı salus per aquam
offf yanlış yazı kopyalamışım. Özür dilerimm..
sahinden eben hayatta mı, sağ ise ayvayı yedi benden sölemesi
akonı bari 16 ya dek bekle ne işin var kızgın güneşte denizde
aman neyse, allah korusun başına bir şey gelir falan.severim akoniyi üzmesin bizi
Yörüklerin, bindikleri at önemlidir. Yaylalarda cirit oyunları duydunuz muhiç? Bir de yük taşımak için develer önemlidir yörük yaşamında.
nazar değmesin diye yoğurda çörek otu mu serpmek! nazar değince yoğurda ne olyor i? tutmuyor mu? :) süper:) iyi bahane be:))
ellerine sağlık!
öyle değil doxa. nazar değer de hayvanların sütü azalır diye yapılan bir şey... Ama doğru mu dersen bir şey diyemem.
kelebeklerozgurdur DİYOR Kİ, (28 Mayıs 2008 15:09)
aman neyse, allah korusun başına bir şey gelir falan.severim akoniyi üzmesin biziGerçek bendedir, sadece benim beynimdedir, benim mahremimdir, benimdir....
@kelebek, İyi dileklerin için teşekkürler. Ben zamanımı iyi ayarlıyorum, hiç kavrulmadan güzelce bronzlaşıyorum. Bazen gerçekten bilinçsizce güneşlenerek, birinci derece yanık insanlar görüyorum ve üzülüyorum..
diyarbakır ve siverek çevrelerinde epey rastlamışımdır.
örnek : siverek / karakeçi aşireti diye anılırlar köklüdürler.
bir diğer örnek : diyarbakır / bismil / türkmenhacıoğlu köyünde bulunurlar falan.
ama ilginç yanı bu türkmenlerin hemen hepsi alevidirler.
Yanlis. Alevi olanlar Tahtacilar, Yoruk degil. Tahtacilar Kafkas kokenli gelenekleri vardir ve Yoruklerden farklidirlar.
Türk kültürüne ait gerçekten çok güzel bir yazı ve yorumlarla dolu bri sayfa olmuş. yazan ve katkıda bulunan herekse teşekkür ederim.
Her ne kadar araya sızmış olan küfürler ya da atışmalar kaliteyi biraz zedelesede , o da artık yozlaşan toplumumuzun kültürüne ait bir parça diyerek kabullenmek zorundayız sanırım.
Bu yazıda öğrendim ki yörükler için keçiler vazgeçilmezmiş.. ahan da size bir keçii hemi de yavrusu ile birlikte...
bebek kecileri annelerine kavusurken seyretmenizi tavsiye ederim, sahane bir sahnedir.cok meraklidirlar gelip ustunde nevarsa yemeyi cok severler. (sapka, tshirt, ayakkabi, sac)
clicia x,
sana komik bir şey:)
2 hafta önce pazar, keçi ve anne olayına şahit oldum, çok şekerler, ama olay şöyle seyretti;
yavru keçiyi seviyorum, çok tatlı, annesi 2 metre öteden meleyip çocuğunu çağırıyor, daha doğrusu kızıyor resmen ona:) bırakıyorum, annesine koşuveriyor yavru koşuşuyla!
anne-çocuk olayı işte...
makaleci , muhtesem bir olay! sonra cocuguna kizmistir kesinlikle. sanslisin seni boynuzlamaya kalkmamis!
sen bir de bunlarin yuzlercesinin kavustugunu bir gorsen, youtube acik olsaydi gosterirdim, o bagrislar o feryatlar, o kosusturmalar, kavusmalar, kaybolan aglasan oglaklar...
bugün içtiğimiz çeşit çeşit kahvelerin yapıldığı kahveleri keşfeden bir sevgili keçicik ve onun mütevazi çobanıdır...
İnsanlık tarihi ne ki bu kadar farklılaştık birbirimizden oysa düz mantığın yeni annelerine göre hepimiz adem ve havva gibi olmalıydık.
Ellerine saglik kardesim. Süper bir yazi olmus. Sayende özkimligimizi daha yakindan tanimis olduk...
Mazyol, Diyarbakır, Urfa gibi yurdun birçok yerinde yörükler olduğunu biliyorum. Teşekkür tanıttığın için.
sbaskentl, talos, Beğeniniz için teşekkürler.
akon, Keçi ve yavrusu( oğlak) için teşekkürler.
Clicia x, makaleci, akoni, Size ilginç bir örnek vereyim: Yörükler; oğlaklar her ne kadar çok olursa olsun, ne kadar birbirlerine benzerse benzesin, bir oğlağın hangi keçiye ait olduğunu bilirler.
Diyelim ki yüz oğlak ve annelerivar, bunların buluşması da bir güzelliktir. Görmek gerekir. Koro halinde bağırışmalar çok hoştur. Hepsi de yavrularını bulurlar...
DarkFrozen, link katkına teşekkürler.
xNicox, Beğenin için teşekkürler.
Arkadaşlar, bazı işlerim dolayısı ile herbirinize zamanında yanıt veremediğim için üzgünüm.
